Projektowanie instalacji grawitacyjnej kanalizacji sanitarnej
| Produkt | InstalSystem 5 |
| Typ artykułu | LEKCJA PROJEKTOWANIA |
| Ostatnia aktualizacja | 2023-10-11 |
Zakres lekcji
Artykuł prezentuje podstawową ścieżkę projektowania wewnętrznej instalacji sanitarnej kanalizacji grawitacyjnej, w zakresie od przyborów sanitarnych do wylotu ścieków z budynku.
Potrzebne moduły i konfiguracja programów
- Pakiet InstalSystem 5 zawierający moduł:
- Instalacje kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej
Filmy powiązane z tematyką artykułu
Wskazane filmy poruszają tematykę omawianą w tym artykule, nie stanowią natomiast nagrania przebiegu lekcji.
Plik projektu
Plik projektu wykorzystywany w tej lekcji: Kanalizacja grawitacyjna w budynku mieszkalnym (przykład do lekcji).
Stan początkowy
Załączony plik zawiera komplet danych domyślnych pobranych z szablonu. Strukturę budynku opracowano na podstawie podkładów w formacie DWG. Na pierwszej kondygnacji znajdują się Przybory sanitarne.
Kroki do wykonania
Otwarcie nowego pliku projektu
- Tworząc nowy projekt wybrać z listy szablon zawierający dane domyślne dla kanalizacji,
- (alternatywnie): Wczytać istniejący plik ze strukturą budynku - minimum, to poprawne rzędne i grubości stropów. Jeżeli projekt był przygotowany w konfiguracji nie zawierającej kanalizacji, zaimportować dane ogólne kanalizacji z właściwego szablonu.
Więcej informacji na ten temat: Pliki szablonów
Edycja danych ogólnych projektu
Włączyć zakres projektu: Instalacje kanalizacji sanitarnej.
Zweryfikować dane mające istotny wpływ na geometrię systemu kanalizacji, unikalne dla każdego projektu:
- Domyślne zagłębienie ujścia ścieków względem poziomu zero projektu, gdzie status "(dobierz)" oznacza - pozwól programowi określić najwyższą wartość, osiągając wymagane spadki,
domyślne zagłębienie ujścia ścieków do sieci zewnętrznej (względem poziomu "zero" projektu), uwzględniając również poziom gruntu
- deklaracje grubości podłóg (warstw położonych na płycie stropowej) na poszczególnych kondygnacjach - UWAGA!, może to wpłynąć na już wykonane lub planowane projekty innych branż na tym pliku. Przybory kanalizacyjne posadowione są na podłodze lub w ustalonej odległości od jej powierzchni.
Dalsza korekta danych ogólnych może być konieczna, gdy zaczynamy pracę na pliku przygotowanym w konfiguracji nie mającej modułu kanalizacyjnego i nie dysponujemy dedykowanym szablonem projektu:
- W zakładce Instalacje kanalizacji sanitarnej uzupełnić:
- Normy i opcje obliczeń:
- W zakładce Norma obliczeniowa należy wybrać odpowiednią dla danego rynku, na który zostaje zaprojektowany obiekt,
- Rodzaj budynku,
- Spadki minimalne uzupełnić zgodnie z wymogami projektu i obowiązującymi przepisami,
- Wybrać domyślny kierunek dla Sposób prowadzenia podejść,
- Dla wybranego kierunku, określić domyślną wartość Odległość od podłogi punktów włączeń do pionu - propagowaną do wszystkich kondygnacji w projekcie, gdzie następnie może byc indywidualnie zmieniana,
- Projektowy stopień wypełnienia działek.

1.Normy i opcje obliczeń.
- Normy i opcje obliczeń:
- W zakładce Instalacja rozprowadzająca uzupełnić Typy i dane domyślne dla każdego elementu z zakresu,
- Przypisać w tabeli Przybory sanitarne dane w zakresie:
- Edycja danych projektu w sekcji Zarządzanie kondygnacjami dla kondygnacji z siecią odpływową,
- Określić wymaganą wartość ΔHdz,WK - Domyślna odległość działek wentylacji kanalizacji od sufitu,
- Punkt przejścia pionu w sieć - ustawić dla kondygnacji z siecią odpływową. Wybrać wymagany wariant. For the items "W zadanej odległości poniżej górnego stropu" oraz "W zadanej odległości poniżej dolnego stropu" określić Odległość punktu przejścia pionu w sieć. The items "Pod dolnym stropem kondygnacji" oraz "W zadanej odległości poniżej dolnego stropu" są odpowiednie dla przypadków, gdzie sieć odpływowa jest zlokalizowana pod stropem najniższej kondygnacji, np. w gruncie poniżej budynku.
- Sposób prowadzenia podejść - zmienić, jeśli na danej kondygnacji wartość jest inna, niż ustalona w danych ogólnych powyżej,
- Odległość od podłogi punktów włączeń do pionu - wartości ujemne oznaczają umieszczenie węzłów na pionach w szachtach instalacyjnych wewnątrz podłogi lub stropu, co może być konieczne dla utrzymania właściwych spadków z nisko położonych wylotów z przyborów.

4.Dla każdej kondygnacji można skorygować Odległość od podłogi punktów włączeń do pionu .
Edycja instalacji i jej danych
Edycja struktury instalacji
- Wstawić przybory sanitarne, jeżeli nie ma ich w pliku np. po wcześniej wykonanym projekcie instalacji wodociągowej Więcej informacji na ten temat: Edycja instalacji - wodociąg.
- Wstawić elementy Pion oraz uzupełnić ich najważniejsze dane w oknie Tabela danych:
- W zależności od przeznaczenia elementu Pion zadeklarować odpowiedni typ w polu Typy działek.
- W polu Elem. zakończenia pionu ustalić sposób zakończenia działek na kondygnacji kończącej element Pion:
- Dla pionu ściekowego należy wybrać element wentylujący (np. Rura wywiewna), pozostawienie opcji Brak oznacza zamiar późniejszego dołączenia kolektora wentylacyjnego,
- Pion wentylacyjny należy zakończyć elementem wentylującym lub zadeklarować dołączenie do pionu ściekowego.
- W sekcji Położenie zadeklarować zakres kondygnacji dla elementu.
- Określić dodatkowe parametry dla pionów podwójnych (Kanalizacja sanitarna + Wentylacja kanalizacji): Odstęp osi rur, zaznaczenie checkboxa Automatyczne tworzenie wentylacji obejściowej.
- Dla elementów Pion z wentylacją obejściową (zaznaczony checkbox Automatyczne tworzenie wentylacji obejściowej w oknie Tabela danych elementu) zweryfikować i w razie potrzeby zmienić następujące parametry:
- Zaznaczyć checkbox Generuj łączniki wentylacyjne,
- Ustawić wartość w polu Odległość łączników od stropu,
- Zmienić wartość w polu Rzędna dolnego włącz. went. do kan.
- (Opcjonalnie) zadeklarować liczbę > 0 w polu Liczba kond. z dodatkowym pionem (licząc od najniższej kondygnacji).

5. Automatyczne tworzenie wentylacji obejściowej
- Wstawić Ujście ścieków sanitarnych i zweryfikować jego położenie w modelu,
- Połączyć przybory z elementami Pion poprzez Działka kanalizacji. UWAGA! W kanalizacji element ten zawsze składa się z tylko jednego odcinka. Jeżeli sytuacja projektowana wymaga użycia, dla połączeń prostopadłych, kształtek o kątach odejścia odgałęzienia innych 90 stopni, należy je zadeklarować w oknie Dane ogólne na zakładce Typy i dane domyślne w sekcji Domyślne sposoby realizacji połączeń, a połączenia elementów typu Działka kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej rysować jako prostopadłe (nie stosować "fazowania" na rysunku rzutu).
- Na kondygnacji, na której wstawiono Ujście ścieków sanitarnych połączyć ten element z elementami Pion, tworząc w ten sposób kolektor ściekowy. Rzędne kolektora domyślnie dostosowują się do położenia elementu Ujście ścieków sanitarnych, chyba że zadeklarowano ręcznie wartość Punkt przejścia pionu w sieć.
Weryfikacja poprawności struktury instalacji.
- Zweryfikować poprawność połączeń elementów instalacji korzystając z funkcji Sprawdź połączenia (Skrót: Shift + F2). UWAGA! Funkcja ta dla niektórych typów przyborów, do których kierunek podejścia powinien być prostopadły do bryły (np. WC z wylotem tylnym), tworzy automatycznie krótkie działki bezpośrednio przy przyborze, zapewniające tę prostopadłość.
- Zweryfikować poprawność struktury instalacji i wykryć kolizje z innymi instalacjami korzystając z Widok 3D, w razie potrzeby włączając widok innych zakresów edycji, zalecane jest wyłączenie widoczności ścian

6. Sprawdzenie poprawności struktury instalacji kanalizacji korzystając z Widok 3D - Wstępnie zweryfikować pionowy przebieg działek w modelu (obliczenia mogą ten stan zmienić).
- Narzucić w razie potrzeby: rzędne końców działek (uważając na ograniczenia wynikające z ich podłączenia do innych elementów), rzeczywiste spadki działek.
UWAGA! Po takich zmianach należy powtórzyć weryfikację.
Edycja danych elementów instalacji
- Zweryfikować i skorygować specyficzne dla kanalizacji dane przyborów (DU, średnica wylotu)
- W razie potrzeby zweryfikować i skorygować dane działek inne niż domyślne (typ rury, narzucenie średnicy, umiejscowienie)
- (Opcjonalnie) Jeśli potrzeba, zmienić sposób realizacji wybranych węzłów działek na inny niż domyślny dla danej sytuacji projektowej. Zmiany należy dokonać w oknie Tabela danych dla elementu Węzeł.

7. Zmiana sposobu realizacji węzła działek.
Wykonanie obliczeń
- Jeżeli kontrola połączeń nie wykazała błędów, wywołać obliczenia Instalacje kanalizacyjne za pomocą ikony
znajdującej się w sekcji Obliczenia na pasku narzędzi. Obliczenia ostatecznie ustalają pionowy przebieg działek. - Po wykonanych obliczeniach można ręcznie korygować pionowy przebieg sieci w następujący sposób:
- Narzucając odpowiednie wartości w oknie Tabela danych dla elementu Działka kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej w polach: Spadek rzeczywisty, Rzędna 1. punktu działki, Rzędna 2. punktu działki.
- Dzieląc wybrane elementy Działka kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej na części i odpowiednio modyfikując ich dane.
Zalecane jest wprowadzanie tego typu zmian stopniowo i obserwowanie ich wpływu na instalację, ponieważ zmiana w jednym punkcie sieci po obliczeniach może w istotny sposób zmienić ułożenie większej jej części.
- Uwaga! Program określając pionowy przebieg działek nie przekracza wartości narzuconej w polu Spadek maksymalny w oknie Dane ogólne na zakładce Normy i opcje obliczeń. Wartość ta jest również automatycznie propagowana do danych wszystkich elementów typu Działka kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej. W razie różnicy rzędnych między końcem obliczanej działki a działką lub ujściem ścieków, do których następuje połączenie, generowana jest automatycznie dodatkowa działka pionowa. Alternatywnym rozwiązaniem takiego przypadku jest zezwolenie na ułożenie działki z większym spadkiem, zwiększając indywidualnie dla danej działki wartość w polu Spadek maksymalny w oknie Dane ogólne i przeliczając projekt ponownie.
Weryfikacja wyników
- Po obliczeniach należy wizualnie zweryfikować ułożenie sieci w oknie Widok 3D.

8. Wizualna weryfikacja ułożenia rur za pomocą w oknie Widok 3D. - Wprost na rysunkach można zweryfikować dobrane średnice działek i kształtki

9. Weryfikacja dobranych średnic działek za pomocą okna właściwości działki - (Opcjonalnie) Jeżeli w projekcie został wykorzystany katalog dostarczający wizualizację kształtek w węzłach, można ją wykorzystać do oceny poprawności doboru kształtek w węzłach działek. W tym celu należy w oknie Dane ogólne na zakładce Opcje rysowania włączyć w sekcji Wizualizacja kształtek kanalizacyjnych wizualizację kształtek na Na rzucie i W widoku 3D.

10. Ustawienia wizualizacji kształtek.
Uwaga! Wizualizowane są tylko węzły z poprawnie dobranymi wszystkimi wymaganymi kształtkami, czyli węzły, dla których w oknie Diagnostyka nie ma żadnych komunikatów ostrzeżeń.
11. Prezentacja dobranych kształtek w oknie Widok 3D. - Inne formy prezentacji wyników obliczeń to etykiety elementów i tabele wyników Więcej informacji na ten temat: Prezentacja wyników obliczeń

12. Zestawienie rur, kształtek i złączek.
Wygenerowanie rozwinięć
Wykonanie rozwinięcia nastąpi automatycznie. Więcej informacji na ten temat: Automatyczne generowanie rozwinięć instalacji.

Przygotowanie rysunków do wydruku/eksportu
- Aby na wydruku uzyskać wyniki dla działek i węzłów instalacji, należy wstawić etykiety Więcej informacji na ten temat: Przygotowanie rysunków do eksportu/wydruku
- Gotowe rysunki można wydrukować lub wyeksportować Więcej informacji na ten temat: Eksport / wydruk wyników i rysunków

