Projektowanie instalacji wentylacji mechanicznej

Produkt	InstalSystem 5
Typ artykułu	LEKCJA PROJEKTOWANIA
Ostatnia aktualizacja	2025-11-10

Zakres lekcji

Artykuł prezentuje podstawową ścieżkę projektowania mechanicznej instalacji wentylacyjnej w budynku mieszkalnym z użyciem katalogów systemów bazujących na gotowych komponentach (kanałach sztywnych, elastycznych, rozdzielaczach, rekuperatorach, czerpni, wyrzutni, nawiewnikach i wywiewnikach).

Potrzebne moduły i konfiguracja programów

InstalSystem 5 zawierający moduł:

Wentylacja mechaniczna dla budynków mieszkalnych.

Filmy powiązane z tematyką artykułu

Wskazane filmy poruszają tematykę omawianą w tym artykule, nie stanowią natomiast nagrania przebiegu lekcji.

Plik projektu

Plik projektu wykorzystywany w tej lekcji: Wentylacja mechaniczna w budynku mieszkalnym (przykład do lekcji).

Stan początkowy

Załączony plik zawiera komplet danych domyślnych pobranych z szablonu. Struktura budynku została opracowana na podstawie podkładów DWG.

Kroki do wykonania - Scenariusz I - szybki projekt z wirtualnymi kanałami

Otwarcie pliku ze stanem początkowym

Podczas tworzenia nowego projektu należy wybrać z listy szablon zawierający domyślne dane systemu wentylacji lub,
Wczytać plik projektu zawierający strukturę budynku - w wariancie minimalnym z odpowiednią ilością kondygnacji, prawidłowymi rzędnymi, grubościami stropów i utworzonymi obiektami Pomieszczenia.

Edycja danych ogólnych projektu

Uzupełnić dane domyślne w oknie Dane ogólne:

Zakres projektu - wybrać zakres projektu: Instalacje wentylacyjne.
1. Zakres projektu.
Katalogi produktów – wybrać i przenieść odpowiednie katalogi z elementami systemu wentylacyjnego do tabeli po prawej stronie Katalogi w projekcie:. Wyszukiwanie można usprawnić używając filtrów Więcej informacji na ten temat: Użycie katalogów i danych katalogowych w projekcie.
2. Katalogi produktów.
Edycja danych ogólnych dla Instalacje wentylacyjne:
- Zarządzanie kondygnacjami:
  - Utworzyć odpowiednią ilość kondygnacji/poziomów (interpretując z pliku IFC lub ręcznie);
  - Zadeklarować dane kondygnacji umieszczone w sekcji Instalacje wentylacyjne:
    - Wybrać sposób Rozprowadzenie systemu wentylacji:
      - Pod górnym stropem,
      - Na dolnym stropie;
    - Zaktualizować Domyślną odległość dla elementów wentylacji.
      3. Dane kondygnacji dla Instalacje wentylacyjne.
- (Opcjonalnie) Dane pomieszczeń - dla każdego/wybranego Typu pomieszczenia użytego w projekcie, ustawić wartości:
  - Strumień objętości powietrza usuwanego (V̇_ex), Strumień objętości powietrza dostarczanego (V̇_su) or Minimalna krotność wymian powietrza went. (n_min);
    4. Dane pomieszczeń Dane ogólne.
Wirtualne połączenia elementów instalacji:
- Włączyć funkcję Twórz połączenia wirtualne, gdy brak graficznych,
- Zaznaczyć Zestawiaj elementy wirtualne, jeśli wymagane,
- Zmodyfikować, jeśli jest taka konieczność, Wsp. długości dla elastycznych kanałów wirtualnych oraz Wsp. długości dla sztywnych kanałów wirtualnych,
- Określić metodę wyznaczania Liczba podłączonych kanałów do terminala nawiewnego/wywiewnego,
- Wybrać Kanał elastyczny lub Kanał sztywny, który będzie używany do wirtualnych połączeń elementów instalacji wentylacji, w zależności od ich usytuowania;
  18. Wirtualne połączenia elementów instalacji.
Instalacje wentylacyjne / Typy i dane domyślne – wybrać domyślne typy:
- Domyślne typy rur i izolacji: Kanał sztywny;
- Domyślne typy rur i izolacji: Kanał elastyczny;
- Typy domyślne: Inne elementy:
  - Centrala wentylacyjna / Rekuperator / Rekuperator decentralny,
  - Rozdzielacz wentylacyjny nawiewny / Rozdzielacz wentylacyjny wywiewny,
  - Terminal nawiewny ścienny / Terminal wywiewny ścienny, Terminal nawiewny sufitowy / Terminal wywiewny sufitowy, Terminal nawiewny podłogowy / Terminal wywiewny podłogowy,
  - Tłumik akustyczny,
  - Czerpnio-wyrzutnia;
- Sprawność odzysku ciepła: Zgodnie z danymi katalogowymi, Zgodnie z danymi dla strat ciepła or Narzucone;
- (Opcjonalnie) zweryfikować i dostosować wartość v_max, m/s dla konkretnego umiejscowienia instalacji lub typu terminala.
  5. Typy i dane domyślne.
Instalacje wentylacyjne / Opcje obliczeń:
- - Wybrać Sposób wyznaczania ilości powietrza wentylacyjnego;
  - (Opcjonalnie) włączyć funkcję Sprawdzaj minimalną ilość powietrza wentylacyjnego na mieszkańca i uzupełnić dane;
  - (Opcjonalnie) skorygować wartość θ_e - Projektowa temperatura zewnętrzna powietrza pobieranego przez element Czerpnia;
  - (Opcjonalnie) ustawić Dopuszczalna nadwyżka/niedobór ciśnienia statycznego przed nawiewnikiem/wywiewnikiem (Δp_stat);
  - (Opcjonalnie) zaktualizować wartość Wymagane min. nadciśnienie za nawiewnikiem;
  - (Opcjonalnie) zaktualizować wartość Wymagane min. podciśnienie przed wywiewnikiem;
  - (Opcjonalnie) włączyć funkcję Zezwalaj na dobór biegów wentylatora spoza zakresu rekomendowanego.
    6. Opcje obliczeń.

Edycja graficzna

Edycja danych

Kroki do wykonania jak w Scenariusz I - Edycja danych.

Edycja instalacji

Kroki do wykonania jak w Scenariusz I - Edycja instalacji., z wyjątkiem zastosowania elementów: Tłumik akustyczny, Nagrzewnica / chłodnica powietrza, Pion kanałów went. i Kanał wentylacyjny.

Wstawić automatycznie nawiewniki i wywiewniki do pomieszczeń o uzupełnionych wartościach Vex i Vsu. Alternatywnie, nawiewniki i wywiewniki można wstawić ręcznie.

Edycja danych elementów

Jeśli konieczne, skorygować elementy instalacji wentylacyjnej w oknie Tabela danych, w szczególności:

Typ terminalu wentylacyjnego;
Typ elementu Terminal nawiewny / Terminal wywiewny;
V̇_su / V̇_ex dla terminalu wentylacyjnego;
Odległość od stropu / Rzędna dla elementów instalacji wentylacji;
Zweryfikować i w razie potrzeby.

Weryfikacja poprawności prowadzenia instalacji

Zweryfikować poprawność połączeń elementów instalacji używając funkcji Sprawdź połączenia (Skrót: Shift + F2) i w razie potrzeby:
- przypisać konkretny Terminal nawiewny / Terminal wywiewny do elementu Rozdzielacz (nawiew) / Rozdzielacz (wywiew), z którym są wirtualnie powiązane,
  20. Przypisanie do rozdzielacza.
- przypisać konkretny Rozdzielacz (nawiew) / Rozdzielacz (wywiew) do elementu Rekuperator / Centrala wentylacyjna, z którym są wirtualnie powiązane,
  21. Przypisanie do elementu Rekuperator / Centrala wentylacyjna.
- przypisać element Czerpnia / Wyrzutnia do elementu Rekuperator / Centrala wentylacyjna, z którym są wirtualnie powiązane,
  22. Przypisanie do elementu Czerpnia / Wyrzutnia.
Zweryfikować poprawność prowadzenia instalacji w oknie Widok 3D.

Przeprowadzenie obliczeń

Uruchomić obliczenia dla zakresu Instalacje wentylacyjne poprzez kliknięcie ikony w sekcji Obliczenia na wstążce;
Zweryfikować komunikaty w oknie Diagnostyka;
Zweryfikować i w razie konieczności skorygować instalację:
- gdy pojawia się ostrzeżenie Przekroczona maksymalna prędkość przepływu powietrza (%s m/s > %s m/s):
  - wybrać inny typ dla elementu Terminal nawiewny / Terminal wywiewny z możliwością podłączenia dodatkowych kanałów wentylacyjnych,
  - zmodyfikować Liczba podłączonych kanałów do terminala nawiewnego/wywiewnego w oknie Tabela danych
    23. Liczba podłączonych kanałów do terminala nawiewnego/wywiewnego.
  - wstawić więcej elementów Terminal nawiewny / Terminal wywiewny.

Więcej informacji na ten temat: Scenariusz I - Przeprowadzenie obliczeń.

Weryfikacja wyników

Kroki do wykonania jak w Scenariusz I - Weryfikacja wyników.

Przygotowanie rysunków do wydruku/eksportu

Kroki do wykonania jak w Scenariusz I - Przygotowanie rysunków do wydruku/eksportu.

Kroki do wykonania - Scenariusz II - kompletny projekt z przebiegiem kanałów wentylacyjnych

Otwarcie pliku projektu

Kroki do wykonania takie jak w Scenariusz I - Otwarcie pliku ze stanem początkowym.

Edycja danych ogólnych projektu

Uzupełnić dane domyślne w oknie Dane ogólne:

Zakres projektu - określić zakres projektu;
Katalogi produktów – wybrać i przenieść wymagane katalogi do Katalogi w projekcie:;
Zarządzanie kondygnacjami - ustawić podstawowe parametry;
Instalacje wentylacyjne / Typy i dane domyślne – ustawić domyślne typy dla elementów instalacji wentylacji użytych w projekcie;
Instalacje wentylacyjne / Opcje obliczeń - ustawić wymagane parametry.

Więcej informacji na ten temat: Scenariusz I - Edycja danych ogólnych projektu.

Edycja graficzna

Edycja danych

Kroki do wykonania jak w Scenariusz I - Edycja danych.

Edycja instalacji

Przy rysowaniu kanałów i wstawianiu elementów korzystne jest skorzystanie z trybów pracy programu: AUTO i ORTO.

Wybrać zakres edycji Wentylacja.
Wstawić elementy wentylacji (według dowolnej kolejności):
- Rekuperator / Rekuperator decentralny,
- Rozdzielacz (nawiew) i Rozdzielacz (wywiew);
  8. Wstawić Rekuperator i Rozdzielacz (nawiew).
Wstawić terminale wentylacyjne i zmodyfikować wartość w polu Kąt obrotu, jeśli to niezbędne:
- Czerpnia,
- Wyrzutnia,
- Terminal nawiewny (skrzynka rozprężna, kratka, anemostat nawiewny) powietrza świeżego,
- Terminal wywiewny (skrzynka rozprężna, kratka, anemostat wywiewny) powietrza zużytego,
- Czerpnio-wyrzutnia;
  9. Wstawić terminale wentylacyjne i zadeklarować Kąt obrotu.
Wstawić Pion kanałów went.;
Wstawić pozostałe elementy systemu wentylacji;
10. Wstawić pozostałe elementy systemu wentylacji.
Połączyć elementy instalacji używając elementów Kanał sztywny lub Kanał elastyczny, w razie potrzeby korzystając z elementu Mijanka lub Mijanka podwójna.

Edycja danych elementów

Jeśli jest to konieczne, uzupełnić lub zmodyfikować dane elementów wentylacji w oknie Tabela danych, w szczególności:

Typ terminalu wentylacyjnego;
Typ elementu Terminal nawiewny / Terminal wywiewny;
V̇_su / V̇_ex dla terminalu wentylacyjnego;
Odległość od stropu / Rzędna dla elementów instalacji wentylacyjnej;
Typ rury / Wielkość dla kanałów wentylacyjnych;
Typ izolacji i Umiejscowienie dla izolacji. Uwaga: Podczas obliczeń grubość izolacji jest wyznaczana automatycznie z uwzględnieniem umiejscowienia kanału w pomieszczeniu ogrzewanym lub nieogrzewanym.

Weryfikacja poprawności prowadzenia instalacji.

Zweryfikować poprawność połączeń pomiędzy elementami instalacji używając funkcji Sprawdź połączenia (Skrót klawiaturowy: Shift + F2);
Zweryfikować poprawność struktury instalacji używając Widok 3D;
Dostosować położenie kanałów wentylacyjnych do czynników zewnętrznych, takich jak: przejścia przez ściany, kolizje z innymi instalacjami.

Przeprowadzenie obliczeń

Uruchomić obliczenia w zakresie Instalacje wentylacyjne poprzez kliknięcie w sekcji Obliczenia na wstążce;
Zweryfikować komunikaty w oknie Diagnostyka;
W razie wystąpienia:
- błędu Wentylator nie zapewnia wymaganej wydajności. V̇=%s [m³/h], V̇_min=%s [m³/h], V̇_max=%s [m³/h], należy:
  - wybrać inny typ elementu Centrala wentylacyjna / Rekuperator z odpowiednimi parametrami;
- ostrzeżenia Spręż wentylatora (%s) mniejszy od wymaganego w instalacji (%s), należy:
  - wybrać inny typ elementu Centrala wentylacyjna / Rekuperator z odpowiednimi parametrami;
- ostrzeżenia Przekroczona maksymalna prędkość przepływu powietrza (%s m/s > %s m/s), należy:
  - zwiększyć Średnice / Wymiary kanałów wentylacyjnych,
  - wybrać inny typ elementu Terminal nawiewny / Terminal wywiewny z możliwością podłączenia i umieszczenia dodatkowych kanałów,
  - wstawić i podłączyć więcej Terminal nawiewny / Terminal wywiewny,
  - zmodyfikować v_max, m/s;
- ostrzeżenia Niezrównoważony bilans powietrza wentylacyjnego (ΣV̇_su=%s m3/h, ΣV̇_ex=%s m3/h), należy:
  - skorygować wartość V̇_su i V̇_ex.

Weryfikacja wyników

Po obliczeniach poprawność przebiegu instalacji może być zweryfikowana wizualnie w oknie Widok 3D;
Jeśli obliczenia zakończyły się co najmniej jednym błędem, wygląd instalacji może być niewiarygodny;
Dane i wyniki obliczeń każdego elementu instalacji wentylacji mogą być weryfikowane bezpośrednio na rysunku za pośrednictwem danych prezentowanych w etykietach i hintach.
11. Wizualna weryfikacja w oknie Widok 3D.

Wyniki

W tabelach prezentowanych w oknie Wyniki zweryfikować parametry instalacji:

Kanały wentylacyjne;
12. Kanały wentylacyjne.
Rekuperatory/centrale wentylacyjne;
13. Rekuperatory/centrale wentylacyjne.
Terminale wentylacyjne;
14. Terminale wentylacyjne.
Trasy przepływu powietrza świeżego oraz Trasy przepływu powietrza zużytego - tabele prezentują kierunki przepływu powietrza wentylacyjnego, wartości strumieni wentylacyjnych oraz straty ciśnienia dla każdego elementu instalacji.
15. Wyniki - wentylacja.
Lista pomieszczeń - Wentylacja;
16. Lista pomieszczeń - Wentylacja.
Zestawienie materiałów - Instalacje wentylacyjne;
17. Zestawienie materiałów - Instalacje wentylacyjne.

Każdy element prezentowany w tabelach Wyniki można znaleźć w aktywnych oknach za pomocą ikony .
Więcej informacji na ten temat: Prezentacja wyników obliczeń.